“Ik kan geen wonderen verrichten, maar ik ga wel mijn best doen om te kijken wat ik voor jullie man en vader kan betekenen.”
Dat zei ik tijdens mijn eerste gesprek met een echtpaar en hun dochter. Meneer heeft geheugenproblemen en wilde weinig ondernemen. Zijn vrouw en dochter maakten zich zorgen. Tegelijkertijd werd de zorg thuis steeds zwaarder.
Ik wist op dat moment ook niet waar we precies zouden uitkomen. Dat hoeft ook niet. Bij de Sociale Benadering probeer je eerst iemand te leren kennen. Niet alleen: wat kan iemand nog? Maar vooral: wie zit er tegenover me? Waar wordt hij blij van? Waar voelt hij zich prettig bij? En hoe gaat het eigenlijk met de mensen om hem heen?
Zijn vrouw gaat iedere week zwemmen. Op een dag stelde ik voor dat zij gewoon zou gaan en dat ik bij haar man bleef. We gingen puzzelen, iets wat hij graag doet. En tijdens dat puzzelen kwamen de gesprekken vanzelf. Niet omdat ik allerlei vragen op hem afvuurde, maar juist omdat we samen iets gewoons aan het doen waren.
Zo leerde ik hem steeds een beetje beter kennen. En hij mij.
Iets nieuws proberen
Na verloop van tijd wilde meneer wel eens met mij mee naar een ontmoetingsplek.
De eerste keer bleef ik de hele dag bij hem. Hij was vrolijk, maakte contact en leek het naar zijn zin te hebben. Daarna ging hij vaker. Zijn vrouw vond dat in het begin eigenlijk best vreemd. Na zoveel jaren samen was hij er ineens op vrijdagochtend niet. Maar gaandeweg ontstond er een nieuw ritme.
Alleen: wat een tijdje goed ging, ging op een gegeven moment niet meer.
Meneer vroeg op vrijdag steeds vaker naar zijn vrouw en wilde naar huis. Eerst hielp het nog als zij hem even belde. Later steeds minder. Hij vond ook minder aansluiting bij de andere bezoekers. Zijn gehoor speelde daarbij een rol: als je niet goed hoort wat er om je heen wordt gezegd, is meedoen aan een gesprek behoorlijk lastig.
Dus stopten we.
Dat was jammer. We hadden tenslotte iets gevonden waarvan we dachten: dit werkt. Maar blijkbaar paste het niet meer. Dan kun je blijven duwen, of opnieuw kijken.
Wij kozen voor dat laatste.
‘Geen afspraak’, maar een middagje uit, met dé HEMA-worst
Samen met zijn vrouw, dochter en casemanager besprak ik wat er nu nodig was. We vonden een andere ontmoetingsplek. En dat gehoor van meneer bleef ondertussen wel een dingetje.
Naar een gehoorspecialist wilde hij absoluut niet.
Totdat we er geen ‘afspraak bij de gehoorspecialist’ van maakten.
We gingen samen op pad. Eerst een HEMA-worst. Daarna even langs de gehoorspecialist. En vervolgens een kop koffie. En zo lukte iets waar hij eerder niets van wilde weten. Hij voelde zich op zijn gemak, liet zijn gehoor onderzoeken en stond open voor de adviezen.
Misschien klinkt een HEMA-worst als een detail. Voor mij zit juist daarin de Sociale Benadering. Niet beginnen bij wat iemand moet, maar bij wat voor die persoon werkt. Soms is daar tijd voor nodig. Soms moet je iets anders proberen. En soms blijkt iets wat eerst goed werkte later toch niet meer te passen.
Dan zoek je opnieuw.
Dat geldt ook voor de mensen om iemand heen. Zijn vrouw kan blijven zwemmen en heeft af en toe tijd voor zichzelf. Zijn dochter denkt mee. We doen het samen. Soms begint verandering gewoon met samen puzzelen. Of met een HEMA-worst.
Dit blog maakt deel uit van het G’oud-project Sociale Benadering Dementie, waarin een persoonlijke aanpak centraal staat bij de ondersteuning van mensen met dementie en hun naasten. Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Suzanne en Elles delen hun ervaringen binnen het Team Sociale Benadering.
