Sinds februari is Anne Laan projectleider Reablement bij G’oud Zaanstreek Waterland. Vanuit De Zorgcirkel is zij aangesteld om de aanpak duurzaam te borgen in de regio. Met een achtergrond in bedrijfskunde én jarenlange ervaring in de ouderenzorg beweegt Anne zich soepel tussen visie en praktijk. Eén ding staat voor haar vast: zorg moet mensen versterken, niet afhankelijk maken.
In haar vorige functie als manager ouderenzorg merkte ze hoe vanzelfsprekend het was geworden om bewoners alles uit handen te nemen. “Dan riep ik weleens gekscherend: ‘Het is hier toch geen hotel?’,” vertelt Anne. Tegelijkertijd zag ze dezelfde reflex in haar privéleven. Bij de opvoeding van haar kinderen voelt het logisch om hen de verantwoordelijkheid te geven die past bij hun leeftijd. Anne: “Dat hoeft niet om grote verantwoordelijkheden te gaan. Zelf je bordje naar de keuken brengen bijvoorbeeld. Het gaat me om het principe: kijken naar wat iemand kan. Dat kun je toepassen op iedere leeftijd. Toen ik kennismaakte met het gedachtegoed van Reablement viel alles op zijn plek. Hier was dus al een naam voor.”
Langer Vitaal Thuis
Reablement klinkt misschien abstract, maar voor Anne is het juist heel concreet. In de praktijk gaat het om één centrale vraag: wat kan iemand (weer) zelf in het dagelijks leven? In plaats van direct zorg over te nemen bij problemen met douchen, boodschappen of het huishouden, kijk je eerst naar mogelijkheden voor herstel of het aanleren van vaardigheden. In Zaanstreek-Waterland gebeurt dat via korte preventieve huisbezoeken en, waar nodig, het 12-wekenprogramma Langer Vitaal Thuis. Anne: “We starten niet bij ‘zorg regelen’, maar bij wat voor iemand belangrijk is om het eigen leven te kunnen blijven leiden.”
Ondersteuning op het juiste moment
In de dagelijkse praktijk betekent dit dat professionals eerst zoeken naar eenvoudige aanpassingen, gerichte oefeningen of tijdelijk advies. Dat kan variëren van veilig opstaan en passende hulpmiddelen tot het versterken van het sociale netwerk. Anne benadrukt dat het belangrijk is om vooruit te kijken: “Reablement is niet méér zorg, het is een andere manier van zorg verlenen. De juiste ondersteuning op het juiste moment. Op de korte termijn kost het wat meer tijd en aandacht, bijvoorbeeld omdat je als zorgverlener veel dingen sneller zelf kunt doen. Maar ik denk dat het op de langere termijn echt iets oplevert. Door vroeg te investeren in zelfredzaamheid voorkomen we zwaardere zorg later.”
Het belang van scholing
Een van die investeringen is scholing. Anne: “Voordat je Reablement kunt toepassen, is het belangrijk dat je je als zorgverlener bewust wordt van de reflex om te zorgen en over te nemen. Ongeschoolde zorgverleners hebben vaak een groot zorghart, maar nemen onbewust snel taken over. Een getrainde professional kan die reflex ombuigen naar coachend werken en beter uitleggen waarom iets juist niet wordt overgenomen.”
Regionale beweging
Wat de aanpak binnen G’oud uniek maakt, is dat Reablement geen ‘los’ project is, maar een regionale beweging. Huisartsen, wijkverpleging, gemeenten en welzijnsorganisaties werken samen, vanuit dezelfde principes. Door aan te sluiten bij bestaande structuren, zoals de Wmo en de wijkverpleging, ontstaat geen extra systeem maar een andere manier van samenwerken. Dat maakt de aanpak schaalbaar en toekomstbestendig.
Maatschappelijke winst
Het mag duidelijk zijn: deze projectleider gaat gedreven aan de slag met een aanpak waar zij 100% achter staat. Anne: “Reablement schept mogelijkheden. Niet alleen op de korte, maar zeker ook op de langere termijn. Als bedrijfskundige stuur ik op meetbare resultaten, maar ik zie ook de maatschappelijke winst. Het succes van Reablement zit niet alleen in cijfers, maar vooral in het dagelijks leven van inwoners. We zien mensen weer zelf koken, naar buiten gaan of hun dagstructuur terugvinden. Minder formele zorg betekent niet minder kwaliteit, integendeel. Autonomie betaalt zichzelf terug, financieel én in kwaliteit van leven. Ik heb gezien hoeveel meer vertrouwen inwoners kunnen krijgen als zij weer zelf naar buiten gaan, koken of zich verzorgen. Dat is veel waard.”
